27 Mayıs darbesi üzerinden 62 yıl geçti

62 yıl evvel 27 Mayıs 1960 yılının sabahında gerçekleştirilen askeri ihtilal ile anayasa ve Türkiye Büyük Millet Meclisi feshedildi. Siyasi faaliyetler bu süreçte askıya alınırken, birçok milletvekili, Bakan ve Başbakan Adnan Menderes yargılandı. Yargılamalar sonucu Başbakan Adnan Menderes, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Şiddetli ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan’ın idamına karar verildi.

Takvimler 1960 yılını gösterdiğinde Türkiye Cumhuriyeti 37 yaşındaydı. 10 yıl evvel seçimi kazanarak iktidara gelen Demokrat Parti bulunuyordu. Başbakan koltuğunda 14 Mayıs 1950 ve 2 Mayıs 1954 seçimlerden zaferle çıkan Adnan Menderes oturuyordu, Cumhurbaşkanı ise Celal Bayar’dı.

DARBE BİLDİRİSİNİ TÜRKEŞ OKUDU

Buyruk komuta içinde planlanmayan darbe planı, ordu içindeki 37 düşük rütbeli subayın tertibiyle devreye sokuldu. Cunta tarafından kritik noktalardaki askerlerin üst komuta kademesini etkisiz hale getirmesiyle devlet idaresine el konuldu. 27 Mayıs 1960 sabahı darbe bildirisini radyodan okuyan kişi, yıllar sonra MHP’yi kuracak olan Albay Alpaslan Türkeş’ti.

Başında Orgeneral Cemal Gürsel’in bulunduğu 37 subaydan oluşan Ulusal Birlik Komitesi, TBMM ve Anayasa’nın feshedildiğini açıkladı. Ortalarında Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Başbakan Başbakan Adnan Menderes, Genelkurmay Lideri Rüştü Erdelhun ve bakanların da bulunduğu devlet ve hükümet yetkilileri tutuklandı. 235 general ve 3 bin 500 subay emekli edildi. 147 öğretim görevlisinin işine son verildi ve 520 hakim ve yargıç misyondan alındı.

15 İDAMDAN ÜÇÜ ONAYLANDI

28 Mayıs 1960 günü Cemal Gürsel başkanlığında bir hükümet kuruldu. Yeni anayasa için çalışmalara başlandı. Tutuklu Demokrat Partililer, Yüksek Adalet Divanı’nda yargılanmak için Yassıada’ya gönderildi.

15 kişi idama, 31 kişi ömür uzunluğu mahpusa, 418 kişi çeşitli mahpus cezalarına çarptırılırken 123 kişi de aklandı. Ulusal Birlik Komitesi idam cezalarından üçünü onayladı. Maliye Bakanı Hasan Polatkan ve Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Kuvvetli 16 Eylül 1961’de, Başbakan Adnan Menderes ise sonraki gün idam edildi. Celâl Bayar ve Refik Koraltan ile 11 kişinin idam cezası ömür uzunluğu mahpusa çevrildi.